على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

865

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

زبب فمه . و زبب العنب : مويز گردانيد انگور را . تزبية ( tazbeyat ) م . ع . زبية ساختن براى شكار شير و ساير ددگان . و زباه تزبية : از پس راند آن را . و زبى اللحم : گوشت را در زبية گذاشت جهة شكار . تزبيد ( tazbid ) م . ع . پنبه زدن . و و زبد شدقاه : كف بر آورد دو كنج دهن وى . تزبير ( tazbir ) م . ع . نوشتن . تزبيل ( tazbil ) م . ع . زبل الارض : نيرو داد زمين را به سرگين . تزتت ( tazattot ) م . ع . آراسته شدن يق زتت العروس فتزتت هى يعنى آرايش كردم عروس را پس آراسته شد . تزتك ( toztak ) و ( taztak ) ا . پ . چوبى ميان تهى و گرد و دراز بدرازى نيزه و با گلولهء گل و روز نفس گنجشك و مانند آن را بدان شكار كنند و آن را تفك نيز گويند . تزتيت ( taztit ) م . ع . آراستن يق زتيت العروس تزتيتا . تزجى ( tazajji ) م . ع . به چيزى بس كردن يق تزجيت بكذا اى اكتفيت به . تزجية ( tazjeyat ) م . ع . زجاه تزجية : به نرمى راند آن را . و كيف تزجى الايام اى كيف تدفعها . تزجيج ( tazjij ) م . ع . راست و برابر كردن چيزى را . و زجج الحاجب : دراز و باريك كرد ابرو را . تزحر ( tazahhor ) م . ع . پيچاك كردن شكم و دم برآوردن و ببيمارى زحير مبتلا شدن و روان شدن شكم . و زادن زن بچه رايق تزحرت عنه امه اى ولدته . تزحزح ( tazahzoh ) م . ع . دور شدن يق زحزحه عنه فتزحزح : دور كرد او را از وى پس دور شد . تزحف ( tazahhof ) م . ع . تزحف اليه : بتكلف رفت بسوى او . و يتزحف الصبى على الارض : با سرين مىخرامد آن كودك بر زمين پيش از آنكه راه رود . تزحل ( tazahhol ) م . ع . دور شدن از جاى . تزحلف ( tazahlof ) م . ع . غلطيدن . و دور شدن . تزحلق ( tazahloq ) م . ع . غلطيدن . تزحلك ( tazahlok ) م . ع . غلطيدن . تزحن ( tazahhon ) م . ع . درنگ كردن و بناپسند كارى كردن يق تزحن الشراب و عليه اذا تكاره عليه بلا شهوة : باكراه و بىخواهش خورد آب را . تزحول ( tazahvol ) م . ع . تزحول عن مقامه : در گشت از جاى خود و دور گرديد . تزحير ( tazhir ) م . ع . سخت پيچان كردن شكم و روان شدن آن و سخت مبتلا گرديدن به علت پيچاك . و مردن بچهء ناقه يك ماه پيش از ايام ولادت و درين صورت گوى را در مخلاة كرده يك شب در كس ناقه گذارند و بينى وى را بند كنند و سپس آن گوى را برآرند و بچهء نوزاد ناقهء ديگر را بوى بنمايند آنگاه ناقه گمان مىبرد كه حالا زاده است و بينى آن را بگشايند تا بوى كند بچه را و مهربان شود بر آن پس مىدوشند وى را و اين فعل تزحير است يقال زحرت الناقة اذا فعلت معها ذلك . تزحيل ( tazhil ) م . ع . دور گردانيدن يق زحله تزحيلا . تزخر ( tazaxxor ) م . ع . تزخر البحر : پر شد دريا از آب . تزخف ( tazaxxof ) م . ع . نيكو و آراسته شدن . تزخور ( tazaxvor ) م ع . تزخور الرجل : فخر كرد آن مرد به چيزى كه داشت تزخيف ( tazxif ) م . ع . بسيار گفتن . و بتكلف فصاحت نمودن . و بانگشتان از كسى گرفتن . تزد ( tazad ) ا . پ . ملخ سياه . تزدغ ( tazaddoq ) م . ع . ناز بالش گرفتن و نازبالش خواستن . تزده ( tazde ) ا . پ . ترده و اجرت . و اجرت آسيا راست كردن . و تژده و قبالهء خانه و باغ و مانند آن . تزر ( tazar ) ا . پ . خانهء تابستانى و ييلاقى . و كرسى مملكت و تختگاه . تزرر ( tazarror ) م . ع . گويك بستن . پيراهن . تزرزر ( tazarzor ) م . ع . جنبيدن و متحرك شدن . تزرع ( tazarro ' ) م . ع . شتافتن بسوى بدى يق تزرع الى الشر . تزرنق ( tazarnoq ) م . ع . متغير و ديگرگون گرديدن . و بر زرنوق باجرت آب كشى كردن . و تزرنق فى الثياب : پوشيد جامه را و پوشيده شد در آن . تزرو ( tazrov ) ا . پ . شنجرف . تزرو ( tazarv ) ا . پ . تذرو و قرقاول . تزره ( tazre ) ا . پ . محور آهنى سنگ آسيا . تزرى ( tazarri ) م . ع . تزرى عليه : عتاب كرد بر او و عيب نمود . تزريف ( tazrif ) م . ع . پاك كردن . و دور نمودن . و افزودن . و زرف فى الكلام : زياده كرد در سخن . تزريم ( tazrim ) م . ع . قطع كردن